ریاضیات
 
قالب وبلاگ
نويسندگان
پيوندهای روزانه

ارشمیدس

ارشمیدس بزرگترین یا دست کم یکی از بزرگترین پروردگان دانشگاه اسکندریه بود. در حدود 287 سال پیش از میلاد مسیح در سیراکوز پایتخت سیسیل چشم به دنیا گشود.


پدرش فئدیاس منجم و ریاضی دان بود. اندکی پس از آن که اقلیدس در دانشگاه اسکندریه به تدریس پرداخت ارشمیدس برای تحصیل به آنجا رفت. پس از تحصیل به سیراکوز بازگشت و تمام عمر را در آنجا بود. با کُنُن و دُری تیوس و اراتوستن ، دانشمندان اسکندری ، با مکاتبه ارتباط داشت.با آنکه دل به ریاضیات نظری دل سپرده بود، به ریاضیات عملی هم می پرداخت و به سال 212 پیش از میلاد که مارسلوس ، سردار رومی سیراکوز را محاصره کرده بود ، همه ی نبوغ فکری خود را در خدمت دفاع از شهر گذاشت و با اختراع سلاحهای دفاعی سهمگین دشمن نیرومند را درهم شکست و متواری ساخت.

 هیچ مطلب علمی در نظر او کوچک جلوه نمی کرد و با نهایت دقت به حل هر مسئله دل می داد. داستان تاج هییرون، پادشاه سیسیل که ارشمیدس نزدش تقرب بسیار داشت ، معروف است. پادشاه به زرگری فرمان دادتا تاجی از طلای ناب برایش بسازد. بعد به کار زرگر بدگمان شد و از ارشمیدس خواست راهی پیدا کند که بی خراب کردن تاج از درستی یا نادرستی زرگر مطمئن شود. هرچند ارشمیدس می دانست که فلزات گوناگون وزن مخصوص متفاوت دارند ولی او تا آن لحظه این طور فکر می کرد ک مجبور است تاج شاهی را ذوب کند، آن را به صورت شمش طلا قالب ریزی کند تا بتواند وزن آن را با شمش طلای نابی به همان اندازه مقایسه کند. اما در این روش تاج شاهی نیز از بین می رفت، پس او مجبور بود راه دیگری برای این کار بیابد ارشمیدس در این باره می اندیشید تا وقتی که در خزانه ی حمام قانون فیزیکی « هر جسم در داخل هر مایع به اندازه ی وزن مایع هم حجمش سبک می شود» را کشف کرد. این کشف، که کلید حل مسئله بود، چنان دانشمند را مجذوب ساخت که برهنه از حمام دویدو در کوی و برزن میدوید و فریاد می کرد که « اورِکا» ، « اورِکا» یعنی « یافتم ، یافتم ».

ارشمیدس قدرت تمرکز بسیار داشت و وقتی که دقت خود را به حل مسئله ای معطوف می ساخت از آنچه در اطرافش می گذشت بی خبر می ماند. از این روی ، وقتی که رومیان از راه خشکی و به طور غیر مستقیم به جزیره ی سیسیل حمله بردند و در روزی که مردم در شهر در کار برگزاری یک جشن بزرگ مذهبی بودند شهر را گشودند، سربازی به ارشمیدس که مشغول حل مسئله ای بر روی ریگهای زمین بود، نزدیک شد. ارشمیدس که غرق دریای فکر بود متوجه نزدیک شدن او نشد و وقتی که سایه ی او را بر روی شکلی که روی ریگها کشیده بود دید از او خواست که دور شود و سایه اش را از سر او کم کند . سرباز رومی برآشفت  و شمشیر خود را در بدن دانشمند هفتادو پنچ ساله فرو برد و او را کشت.

اختراعات ارشمیدس بسیار است. در هندسه نسبت محیط دایره به قطر آن را به کمک خواص چند ضلعیهای محیطی و محاطی منتظم حساب کرد و وقتی که تا نود و شش ضلعی محاطی پیش رفت مقدار عدد پی را بین 7/22 و 71/223 به دست آورد . او همچنین توانست سطح و حجم جسمهایی مانند کره، استوانه و مخروط را حساب کند و روش نوینی برای اندازه گیری در دانش ریاضی پدید آورد. دست آوردن او کتابهایی درباره خصوصیات و روشهای اندازه گیری اشکال و احجام هندسی از قبیل مخروط منحنی حلزونی و خط مارپیچ، سهمی، سطح کره و استوانه می دانست. علاوه بر آن او قوانینی درباره سطح شیبدار، پیچ اهرم و مرکز ثقل کشف کرد.

همچنین برای اولین بار برخی از اصول مکانیک را به وضوح و دقت بیان کرد و قوانین اهرم را کشف کرد.
در سال 1906 ج.ل. هایبرگ مورخ دانشمند و متخصص تاریخ ریاضیات یونانی در شهر قسطنطنیه موفق به کشف مدرک باارزشی شد. این مدرک کتابی است به نام «قضایای مکانیک و روش آنها» که ارشمیدس برای دوست خود اراتوستن فرستاده بود. موضوع این کتاب مقایسه حجم یا سطح نامعلوم شکلی با احجام و سطوح معلوم اشکال دیگر است که بوسیله آن ارشمیدس موفق به تعیین نتایج مطلوب می شد. این روش یکی از عناوین افتخار ارشمیدس است که ما را مجاز می دارد که وی را به مفهوم صاحب فکر جدید و امروزی بدانیم، زیرا وی چیز و هرچیزی را که استفاده از آن به نحوی ممکن بود به کار می برد تا بتواند به مسائلی که ذهن او را مشغول می داشتند حمله ور گردد. دومین نکته ای که ما را مجاز می دارد که عنوان «متجدد» به ارشمیدس بدهیم روشهای محاسبه اوست. وی دو هزار سال قبل از نیوتن و لایب نیتس موفق به اختراع حساب انتگرال شد و حتی در حل یکی از مسائل خویش نکته ای را به کار برد که می توان او را از پیش قدمان فکر ایجاد حساب دیفرانسیل دانست.

ارشمیدس ، نیوتن انگلیسی و گاوس آلمانی ، سه بزرگترین ریاضی دانان قرون و اعصار شناخته شده اند.

 

[ یکشنبه ٢٠ اسفند ۱۳٩۱ ] [ ۱:۱٧ ‎ب.ظ ] [ محمد رضا جبین پور ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

در هر چیز از جمله یک نظریه ریاضی زیبایی را میتوان درک کرد اما نمی توان توضیح داد.
صفحات دیگر
امکانات وب